- Wejścia na szlaki piesze
- kościół św. Anny na Szczawienku, 900 m: czerwony szlak, czerwona ścieżka spacerowa, koniec Ścieżki Hochbergów; zielony i niebieski od palmiarni, kwadrans pieszo
- Ścieżka Hochbergów
- ok. 5 km wąwozem Pełcznicy, Świebodzice-Pełcznica – Zamek Książ – Szczawienko; miejscami trudna, tylko za dnia, bez rowerów, nie dla wózków
- Rowerem
- zielona pętla MTB wokół Parku Książańskiego, ok. 18,5 km, szutry i drogi leśne, jeden odcinek techniczny; dojazd od domu 0,5 km
- Wypożyczalnie
- MOSiR Szczawno-Zdrój (rowery górskie i elektryczne, kwiecień–październik), eBicykle Jedlina-Zdrój (elektryczne MTB, sprzęt dla dzieci)
- Przed wyjściem
- sprawdź zamknięcia w wąwozie; przy śniegu, wichurze, ulewie i burzy wstęp na ścieżkę zakazany; pies na smyczy
Ścieżka Hochbergów: książęca promenada dnem wąwozu
Na przełomie XVIII i XIX wieku Jan Henryk VI Hochberg urządził wąwóz Pełcznicy pod zamkiem jak park: XIX-wieczny opis wylicza mostki od brzegu do brzegu, pawilony, „dziwaczne przejścia przez skały”, pustelnię i Świątynię Karoliny. Po wojnie wszystko zarosło; w 2011 roku nadleśnictwo, park krajobrazowy, Wałbrzych, Świebodzice i Zamek Książ postawili tu pierwsze tablice wspólnej ścieżki przyrodniczo-edukacyjnej, która ma przywrócić wąwozowi dawny charakter. Ma około 5 km — od ruiny kościoła św. Anny w Pełcznicy do kościoła św. Anny na Szczawienku, 900 metrów od naszych drzwi. Po drodze stoi Cis Bolko, jeden z najstarszych cisów w Sudetach, i dawny Łabędzi Staw: stawu już nie ma, zwykle jest tam suche trzcinowisko, ale na dawnej wysepce zostały resztki pomnika, który Tischbein zaprojektował dla dwóch synków Jana Henryka VI zmarłych tuż po narodzinach. Do tego drewniane kładki nad urwiskiem, 136 stopni i tunel skalny pod ruinami Starego Książa. Ściany wąwozu mają prawie 100 metrów, a w starym lesie bukowym rezerwatu żyją puchacze, muflony i salamandry plamiste. Na całą ścieżkę aż do Pełcznicy, z powrotem górą przez zamek, zarezerwuj pół dnia.
Kiedy ścieżka jest zamknięta i czego tam nie wolno
To szlak terenowy bez szczególnych zabezpieczeń: strome fragmenty, wąskie przejścia nad urwiskiem, odcinki bez barierek. Regulamin nadleśnictwa pozwala tu chodzić tylko od świtu do zmroku, a przy pokrywie śnieżnej, silnym wietrze, ulewie i burzy zakazuje wejścia. We wrześniu 2023 roku zawalił się fragment ścieżki; naprawę nadleśnictwo zaczęło w listopadzie 2025 roku i na czas prac zamknęło odcinek od Starego Książa do Łabędziego Stawu. Przed wyjściem sprawdź w aktualnościach nadleśnictwa, czy cała trasa jest otwarta, a na miejscu stosuj się do tablic i oznakowania w terenie. W rezerwacie nie schodzisz ze ścieżki, pies idzie na smyczy, rowery i inne pojazdy kołowe są bezwzględnie zakazane, a z wózkiem i tak nie przejedziesz przez schody i wąskie kładki. Z maluchami albo z lękiem wysokości wybierz wariant górą do ruin i z powrotem. Po deszczu i w liściach kładki są śliskie: buty trekkingowe, nie tenisówki.
Szlaki znakowane do Zamku Książ: dwa wejścia spod domu
Pierwsze wejście to gotycki kościół św. Anny na Szczawienku, 900 metrów od drzwi. Pięćdziesiąt metrów od niego przechodzi czerwony szlak Szczawno-Zdrój – Zamek Książ (około 9 km): przez Stary Książ, obok dawnego Łabędziego Stawu i Cisa Bolko pod zamek, a stamtąd dalej przez Świebodzice do Bystrzycy Górnej. Sto metrów od kościoła biegnie lokalna czerwona ścieżka spacerowa, która prowadzi przez las prosto do ruin Starego Książa. Zajrzyj na przykościelny cmentarz: leży tu generał Józef Benedykt Łączyński, brat Marii Walewskiej, ukochanej Napoleona — to on wyswatał siostrę z dużo starszym szambelanem Walewskim; zmarł w 1820 roku podczas kuracji w Szczawnie. Drugie wejście to palmiarnia, kwadrans od nas: tu przechodzi zielony Szlak Zamków Piastowskich (około 150 km) — w jedną stronę do Jeziorka Daisy, w drugą przez Stary Książ do zamku — i niebieski z Witoszowa, który obok Mauzoleum Hochbergów dochodzi do zamku. Czarny prowadzi do zamku z dworca w Świebodzicach, żółty schodzi ze Starego Książa do wąwozu. Szlaki regionalne poznasz po kolorowym pasku między dwoma białymi, lokalne ścieżki spacerowe po kolorowym kwadracie z białym rogiem. Nasza mapa poniżej pokazuje te szlaki i nasze dojścia od domu — bez zielonego, którego przebieg sprawdzisz na mapa-turystyczna.pl.
Trasy rowerowe i MTB spod domu
Najbliższa trasa MTB, zielona „Wokół Książańskiego Parku Krajobrazowego”, przebiega pół kilometra od domu. To pętla około 18,5 km (tyle liczy nasz plik GPX), prawie cała po drogach szutrowych, polnych i leśnych, z jednym technicznym odcinkiem, który zależnie od kierunku jest zjazdem albo podjazdem — tam nie wstydź się prowadzić roweru. Po drodze zamek i stadnina, Cis Bolko, ruiny kościoła w Pełcznicy i zamku Cisy, a kościół św. Anny na Szczawienku jest już kilka minut od domu. Oznakowanie na terenie Wałbrzycha ma luki, więc włącz nasz plik GPX. Kto ma mocne nogi, wybiera niebieską „Trasę na Chełmiec”: około 16 km ze startem w Białym Kamieniu (8,5 km od domu) i długim podjazdem szutrem — kilkaset metrów w pionie — pod kamienną wieżę widokową i Krzyż Milenijny na 850 metrach; na zjeździe po luźnym szutrze uważaj. Krótsza jest niebieska pętla „Wokół Ptasiej Kopy”, około 10 km. Na Ścieżkę Hochbergów z rowerem nie wjedziesz, bo regulamin bezwzględnie tego zakazuje; w kompleksie zamkowym, także na Dziedzińcu Honorowym i w Ogrodach Idy, nie wolno jeździć, a do wnętrz i na tarasy roweru nie wprowadzisz.
Praktycznie: rowery, droga, pies
Rowery wypożyczysz w MOSiR Szczawno-Zdrój przy ulicy Słonecznej 1A: sześć górskich i sześć elektrycznych, kask i zapięcie w cenie, do tego przyczepka dla dwojga dzieci. Sezon trwa od kwietnia do października, a przy dwunastu rowerach lepiej zarezerwować telefonicznie. Elektryczne rowery górskie z pełnym zawieszeniem, e-rowery dla dzieci i wycieczki z przewodnikiem ma eBicykle w Jedlinie-Zdroju. Ulica Wrocławska przez Szczawienko i Lubiechów to droga krajowa — biegnie przy niej osobna ścieżka pieszo-rowerowa, ale dzieci trzymaj blisko siebie. Pies nocuje u nas po wcześniejszym zgłoszeniu, ale na dziedziniec i do płatnej części zamku zwierząt nie wpuszcza się, chyba że to pies asystujący — zaplanuj dzień tak, żeby nikt nie czekał sam pod bramą.
